Warmtepompen maken geluid, tot wel 70 dB(A)!

Maatregelen tegen geluidsoverlast van warmtepompen.

Voorkom geluidsproblemen bij buren en bij jezelf.

Een warmtepomp heeft een compressor en een ventilator. Die maken geluid en kunnen voor overlast zorgen. Daarom moet vóóraf bedacht worden op welke manier geluidsoverlast aangepakt gaat worden. Gelukkig zijn er voldoende maatregelen om het problemen te voorkomen. We bespreken ze hieronder.

Geluid wordt uitgedrukt in decibel dB(A). De (A) in dB(A) betekent dat de sterkte van het geluid is gewogen met deze gevoeligheid van het oor. Een menselijk oor is namelijk het meest gevoelig voor een toon van 1000 Hz. Voor hogere en lagere tonen is het oor minder gevoelig en horen we de toon dus minder hard.

Enkele voorbeelden:

10 dB(A)Net hoorbaarVallend blad
20 dB(A)Geluid binnen, achter muur zonder ramen, van een warmtepomp op vol vermogen.
25 dB(A)Stille slaapkamer
30 dB(A)Erg stilFluisteren. Ademgeluiden
40 dB(A)Rustig straatverkeer achter een raam met dubbele beglazing.
Geluid buiten van een stille warmtepomp in een geluiddempende omkasting op 2 meter.
Geluid binnen, achter een muur met gesloten dubbele beglazing, van een warmtepomp op vol vermogen.
50 dB(A)RustigPratende mensen. Koelkast die aanslaat.
Geluid buiten van een stille warmtepomp of 2 meter afstand.
60 dB(A)IndringendNormaal gesprek.
Geluid buiten van een luide warmtepomp of airco op vol vermogen op 2 meter afstand.
70 dB(A)Storendgeluid van hard staande TV.

Wettelijke eisen.

Ten aanzien van geluid zijn er voor warmtepompen twee wettelijke eisen:

1: Maximaal geluidsvermogen.
Het maximale geluidsvermogen LWA-max van warmtepompen is vastgelegd in de Ecodesign Directive Commission Regulation (EU) No 206/2012:
  • 65 dB(A) voor warmtepompen tot 6 kW.
  • 70 dB(A) voor warmtepompen van 6 kW tot 12 kW.
De fabrikant is verantwoordelijk dat voldaan wordt aan deze eis.

2: Geluid naar de buren.
Vanaf 1 April 2021 gelden er strenge wettelijke eisen voor het geluid van de buitenunits van zowel warmtepompen als airco’s op de perceelgrens van aangrenzende woningen.

De maximaal optredende geluidniveaus mogen maximaal 40 dB zijn op de perceelgrens (als op dat perceel een woning staat). Voor warmtepompen met een afzonderlijke instelling voor de avond+nacht (silent mode) geldt tussen 07.00 uur en 19.00 uur een maximum van 45 dB op de perceelgrens.

Het gaat daarbij om het geluidvermogenniveau (Lwa) bij het maximale vermogen van de warmtepomp en niet om het geluidvermogenniveau (Lwa) dat vermeld staat op het CE-label. Dat is namelijk bepaald op een lager (nominaal) vermogen en zal dus ook minder geluid produceren.
Ten aanzien van deze tweede eis is de installateur adviserend maar de eigenaar van de woning is verantwoordelijk dat voldaan wordt aan deze eis. Er moeten dus maatregelen getroffen worden om aan de tweede eis te voldoen.

We bespreken eerst drie maatregelen om te voldoen aan de tweede eis, en daarna nog twee aanvullende maatregelen om overlast in de eigen woning te voorkomen.

Maatregel-1: Geschikte plaats ten opzichte van de buren.

Daarbij is niet alleen de afstand tot de perceelgrenzen van belang, maar ook de verspreiding van het geluid.
  1. Plaatsing in het vrije veld betekent dat het geluid ongeremd kan uitbreiden over een halve bol.
  2. Plaatsing tegen één muur betekent dat het geluid kan uitbreiden over een kwart bol.
  3. Plaatsing ingesloten door twee muren betekent dat het geluid kan uitbreiden over één-achtste bol. Als aan die kant een perceel is met buren, heb je een grotere afstand nodig tot de perceelgrens.

Kies dus een plaats voor de warmtepomp met een zo groot mogelijke demping tot de perceelgrenzen van buren.

In onderstaande drie grafieken kun je de geluidsdruk in dB(A) zien bij toenemende afstand en bij bovenstaande drie plaatsingsmogelijkheden.

[A] Geluiddemping van een warmtepomp die in het vrije veld is geplaatst.

Geluiddemping van een warmtepomp die in het vrije veld is geplaatst.


[B] Geluiddemping van een warmtepomp die tegen één muur is geplaatst.

Geluiddemping van een warmtepomp die tegen één muur is geplaatst.


[C] Geluiddemping van een warmtepomp die in een hoek tussen twee muren is geplaatst.

Geluiddemping van een warmtepomp die in een hoek tussen twee muren is geplaatst.

We lichten deze en volgende maatregelen toe aan de hand van voorbeelden.

Voorbeeld-1:
Warmtepomp: 9 kW.
LWA-max: Onbekend. We gaan uit van het wettelijk maximum van 70 dB(A).
LWA-max silent mode: Nee/onbekend. We gaan uit van het wettelijk maximum van 70 dB(A).
Plaatsing:In het vrije veld.
Omkasting:Nee.
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [A] bij LWA=70 dB(A) vinden we 7 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [A] bij LWA=70 dB(A) vinden we 12,5 meter.

Voorbeeld-2:
Warmtepomp: 5 kW.
LWA-max: Onbekend. We gaan uit van het wettelijk maximum van 65 dB(A).
LWA-max silent mode: Nee/onbekend. We gaan uit van het wettelijk maximum van 65 dB(A).
Plaatsing:Tegen één muur en verder is het vrij.
Omkasting:Nee.
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [B] bij LWA=65 dB(A) vinden we 5,5 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [B] bij LWA=65 dB(A) vinden we 10 meter.

Voorbeeld-3:
Warmtepomp: 5 kW.
LWA-max: Onbekend. We gaan uit van het wettelijk maximum van 65 dB(A).
LWA-max silent mode: Nee/onbekend. We gaan uit van het wettelijk maximum van 65 dB(A).
Plaatsing:In een hoek tussen twee muren.
Omkasting:Nee.
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [C] bij 65 dB(A) vinden we 8 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [C] bij 65 dB(A) vinden we 14 meter.

Maatregel-2: Stillere warmtepomp.

Kies een warmtepomp met een zo laag mogelijke LWA-max.

Op de CE labels van warmtepompen staat een waarde van het geluidsvermogen LWA. Dit is echter niet LWA-max. De waarde op het CE label is bij een vaak voorkomende belasting van de warmtepomp, maar dus niet de maximale belasting.
Warmtepomp fabrikanten moeten de LWA-max waarden wel publiceren.

Je kunt de LWA-max voor dag en nacht modes van een groot aantal populaire warmtepompen vinden in   De beste warmtepomp!   in de kolommen 'Geluid - LWA-max dag' en 'Geluid - LWA-max nacht'.

In onderstaande grafiek staan van 2 fabrikanten de LWA-max waarden voor een aantal warmtepompen met vermogens tussen de 3 en 16 kEW.

Spreiding van LWA max waarden bij verschillende vermogens van warmtepompen.
Zoals ook in De beste warmtepomp! is te zien zitten er aanzienlijke verschillen in LWA-max tussen warmtepompen met eenzelfde vermogen. Er zijn warmtepompen die meer dan 5 dB(A) onder het wettelijke maximum zitten. Zo laat de grafiek bij 9kW een warmtepomp zien die 9 dB onder het wettelijk maximum zit. Dat scheelt dan direct een flink stuk in de plaatsingsmogelijkheden.

Voorbeeld-4:
Warmtepomp: 12 kW.
LWA-max: 62 dB(A).
LWA-max silent mode: Ja. 55 dB(A)
Plaatsing:Tegen één muur en verder is het vrij.
Omkasting:Nee.
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [B] bij 62 sB(A) vinden we 3,2 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [B] bij 55 dB(A) vinden we 1,9 meter.

Voorbeeld-5:
Warmtepomp: 3 kW.
LWA-max: 60 dB(A).
LWA-max silent mode: Ja. 55 dB(A)
Plaatsing:In een hoek tussen twee muren.
Omkasting:Nee.
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [B] bij 55 dB(A) vinden we 4,5 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [B] bij 60 dB(A) vinden we 4,5 meter.

Maatregel-3: Geluiddempende omkasting.

Gebruik een geluiddempende omkasting om de warmtepomp. Deze dempen het geluid met méér dan 10 dB tot wel 15 dB(A).

Geluiddempende omkasting dempt geluid van een warmtepomp met 10 tot 15 dB(A).

Voorbeeld-6:
Warmtepomp: 9 kW.
LWA-max: 68 dB(A).
LWA-max silent mode: nee.
Plaatsing:In een hoek tussen twee muren.
Omkasting:Ja, 12 dB(A).
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [B] bij 56 dB(A) vinden we 2,9 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [B] bij 56 dB(A) vinden we 5 meter.

Voorbeeld-7:
Warmtepomp: 12 kW.
LWA-max: 62 dB(A).
LWA-max silent mode: 55 dB(A).
Plaatsing:Tegen één muur en verder is het vrij.
Omkasting:Ja, 12 dB(A).
Afstand tot 45 dB(A)In grafiek [B] bij 43 dB(A) vinden we minder dan 1 meter.
Afstand tot 40 dB(A)In grafiek [B] bij 50 dB(A) vinden we ongeveer 1 meter.

Bovenstaande 3 maatregelen maken dat er altijd wel adequate oplossingen zijn om te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen van geluid naar de buren. Warmtepomp installateurs zullen hier ook bij adviseren en gebruiken daarvoor door de fabrikanten verstrekte rekentools.

Geluid naar de eigen woning:
In aanvulling op bovenstaande maatregelen voor geluid naar de buren, zijn nog een aantal maatregelen nodig om het geluid naar de eigen woning te beperken.

Maatregel-4: Demping eigen woning.

Gebruik een plaats met veel demping naar eigen woning.

Plaatsen met veel demping:
Een muur zonder ramen: dempt 50 dB(A).
Een muur met gesloten ramen: dempt 25 dB(A).
Een muur met spouwmuur isolatie:voorkomt ongedempt geluid via gaten en kieren.

Plaatsen met weinig demping:
Bij open ramen zoals slaapkamerramen. Deze dempen het geluid niet.

Als de warmtepomp tóch in de buurt van een slaapkamerraam moet komen, zorg dan voor een stillere warmtepomp en een geluiddempende omkasting.

Maatregel-5: Vermijd contactgeluid.

Vermijden van contact geluid.
Als de warmtepomp installatie in direct mechanisch contact staat met de woning, dan worden trillingen direct doorgegeven aan de constructie van de woning. En dat kan zorgen voor zeer hinderlijk geluid.

Maatregelen bij plaatsing op de grond of op het dak:
Plaats de warmtepomp op geluidabsorberende buffers.
De buffers mogen daarbij niet in contact komen met een muur van de woning.
Plaats een warmtepomp op geluiddempende buffers.
Plaats trillingsdempende veervoeten tussen de buffers en de warmtepomp.
Plaats een warmtepomp op geluiddempende veervoeten.



Maatregelen bij bevestiging aan de muur:
Bevestiging aan de muur is af te raden, omdat er dan extra maatregelen getroffen moeten worden om contactgeluid te vermijden.
Is bevestiging aan de muur toch noodzakelijk, neem dan in elk geval de volgende maatregelen:
  • Bevestig alleen aan een massieve muur.
  • Gebruik een muurbeugel die met geluidsontkoppelende pluggen bevestigd is aan de muur.
  • Plaats geluidsabsorberende buffers op de muurbeugel.
  • Plaats metalen veren tussen de warmtepomp en de buffers.

Vermijd contactgeluid via de leidingen:
  • Daar waar de (geïsoleerde) leidingen het huis in gaan, moet contact vermeden worden tussen de leidingen en de muur of het dak, en moeten eventuele gaten of kieren gedicht worden met glaswol of steenwol. Deze zorgen naast goede warmteisolatie ook voor goede geluiddemping.
  • Monteer leidingen, zowel buiten als binnen, met leidingbeugels met rubberen inleg.
Leidingbeugel-met-rubber-dempt-trillingen.


Als er goed gebruik is gemaakt van bovenstaande 5 maatregelen zal er bij buren en in de eigen woning geen geluidsoverlast zijn.

Wil je weten of een warmtepomp ook voor jouw woning kan, en wat het kost en bespaart?
Doorloop dan het stappenplan om te verduurzamen en krijg een goed inzicht in de mogelijkheden.