Ik wil een warmtepomp aanschaffen.
Kan ik mijn bestaande verwarming behouden, of moet ik vloerverwarming aanleggen?

Een (te) snel antwoord: vroeger niet, maar nu vaak wel (maar lees eerst verder).

Om de vraag beter te beantwoorden moeten we het hebben over drie aspecten die bij bestaande woningen van belang zijn, namelijk de verschillen tussen gasketels en warmtepompen, de verschillen tussen soorten afgifte systemen van Centrale Verwarming, en de mate waarin de woning (na-)geïsoleerd is.

Verschillen tussen gasketels en warmtepompen.

Een moderne HR++ gasketel:
  • CV Temperatuur: een gasketel kan het CV water gemakkelijk verwarmen tot 70 graden of hoger.
  • Efficiëntie: een gasketel haalt de warmte volledig uit het gas. Voor bijna 90% is dat verbrandingswarmte en voor de rest condensatiewarmte. Dat laatste echter alleen als de retourtemperatuur van het CV water lager ligt dan 50 graden.
  • Condities: een gasketel werkt onafhankelijk van de buitentemperatuur, bij -20 graden verwarmt een gasketel net zo makkelijk als bij +20 graden.
Een moderne warmtepomp:
  • CV Temperatuur: vroegere generaties warmtepompen haalden een maximale CV watertemperatuur van 45 graden. Moderne warmtepompen kunnen inmiddels tot 60 graden verwarmen en een aantal hoger.
  • Efficiëntie: een lucht-water warmtepomp haalt de warmte met name uit de buitenlucht, ook bij strenge vorst. Daarvoor gebruikt de warmtepomp stroom. Vroegere generaties warmtepompen gingen alleen efficiënt met stroom om als het de benodigde CV temperatuur laag was, onder de 35 graden. Moderne lucht-water warmtepompen zijn ook efficiënt bij hogere CV watertemperaturen. Er zijn inmiddels warmtepompen die in het Nederlandse klimaat bij een maximale CV watertemperatuur van 55 graden een efficiëntie behalen over een heel stookseizoen van 400% (SCOP = 4) en bij een maximale CV watertemperatuur van 35 graden zelfs 550% (SCOP=5.5)
  • Condities: Lucht-water warmtepompen moeten veel harder werken bij strenge vorst dan bij temperaturen boven 0 graden. Omdat warmtepompen al heel lang gebruikt worden in koudere gebieden zoals Zweden kunnen moderne warmtepompen inmiddels probleemloos werken bij buitentemperaturen van -10 graden en vaak nog bij -20 graden. Voor het Nederlandse klimaat is er wat dat betreft dus geen probleem.
Samenvattend.
Waar een gasketel gedurende de hele winter het CV water kan verwarmen tot boven de 70 graden kan een moderne (lucht-water) warmtepomp gedurende de gehele Nederlands winter efficiënt verwarmen tot 60 graden (en sommigen hoger). Warmtepompen zijn veel efficiënter dan een gasketel. In het Nederlandse klimaat behalen ze bij een maximale CV temperatuur van 55 graden zelfs 400% (SCOP = 4) en bij lagere maximale CV watertemperaturen zijn ze nog efficiënter.

Verschillen tussen soorten afgiftesystemen

Voor afgiftesysteem van Centrale Verwarming in woningen wordt vaak gebruik gemaakt van radiatoren (Hoge Temperatuur Verwarming ofwel HTV) of vloerverwarming (Lage Temperatuur Verwarming ofwel LTV). Bij beiden geldt: naarmate de watertemperatuur van de Centrale Verwarming hoger wordt neemt ook het vermogen van de verwarming toe.

Radiatoren:
  • Maximale CV temperatuur: bij radiatoren (maar ook bij luchtverwarming) kun je zonder problemen een CV watertemperatuur van meer dan 70 graden gebruiken. Alles werkt prima, er gaat niets kapot en het voelt comfortabel aan.
  • Vermogen: bij aanleg is de installatie berekent om bij strenge vorst voldoende vermogen af te kunnen geven bij een hoge CV temperatuur, 70 graden of hoger. Bij lagere CV temperaturen geeft de installatie dus minder warmte af.
  • Snelheid: als het water in de Centrale Verwarming warm is zijn eigenlijk ook de radiatoren direct warm en gaan ze warmte afgeven aan de ruimte. Radiatoren reageren dus redelijk snel als je de thermostaat verandert.
Vloerverwarming:
  • Maximale CV temperatuur: vloerverwarming kan alleen werken bij lagere CV watertemperaturen. Bij hoge temperaturen zou van alles kapot kunnen gaan. Over hel algemeen is de maximale CV watertemperatuur 35 graden.
  • Vermogen: om te zorgen dat vloerverwarming bij lagere CV watertemperaturen toch voldoende vermogen heeft om bij vorst de ruimte te verwarmen worden er onder het gehele vloer oppervlak honderden meters slang in de vloer gelegd. Daardoor kun je met een lagere CV watertemperatuur de woning toch comfortabel verwarmen. Om die reden werkt een goed ontworpen en aangelegde vloerverwarming goed samen met een warmtepomp.
  • Snelheid: als je de thermostaat hoger zet moet eerst het CV water in de vloerverwarming warm worden, vervolgens moet de hele vloer warm worden om daarna pas de warmte af te staan aan de ruimte. Vloerverwarming reageert dus traag.
Samenvattend:
Vloerverwarming werkt goed op lage CV temperaturen maar reageert wel traag op de thermostaat. Radiatoren werken snel op de thermostaat maar geven minder vermogen of bij lagere CV temperaturen.

En ook nog (na-)geïsoleerd?

Bestaande woningen kregen in de jaren 60 (en daarna staandaard bij nieuwbouw) een Centrale Verwarming en zijn daarna nog vaak na-geïsoleerd met dakisolatie, spouwmuurisolatie, vloerisolatie en/of HR++ beglazing. Elk van deze isolatie maatregelen heeft ervoor gezorgd dat de woning steeds minder energie verliest. Daardoor hoeft de bestaande verwarming steeds minder hard te werken, er is een lager vermogen nodig om te verwarmen. Daardoor kan ook de CV watertemperatuur omlaag. Als bij strenge vorst een CV watertemperatuur van maximaal 60 graden nodig is kan de de bestaande verwarming behouden blijven als je overstapt van gas naar een warmtepomp. Bij nog lagere CV watertemperaturen neemt het stroom verbruik van de warmtepomp af en gaat de energierekening verder omlaag. In de praktijk blijkt bij veel (na-)geïsoleerde woningen dat bij strenge vorst de CV watertemperatuur onder de 55 graden kan blijven.


Wil je weten of de verwarming in jouw woning ook geschikt is voor een warmtepomp?
Of wil je weten of een warmtepomp voor jou economisch interessant is?
Of wil je weten welke warmtepomp het meest geschikt is voor jouw woning?

START dan de berekening voor jouw woning

Of bekijk eerst enkele VOORBEELDEN